ChinaCar

Rękojmia przy zakupie samochodu

Hasło: rynek i prawo · Redakcja ChinaCar · stan na

Rękojmia to odpowiedzialność sprzedawcy za wady sprzedanej rzeczy. Przy samochodzie kupionym przez osobę prywatną w salonie albo u handlarza od 1 stycznia 2023 roku nie nazywa się już rękojmią, tylko odpowiedzialnością za niezgodność towaru z umową i wynika z ustawy o prawach konsumenta.

Rękojmia w dawnym sensie, z Kodeksu cywilnego, została dla umów między firmami i między osobami prywatnymi. W mowie potocznej obie instytucje nadal nazywa się rękojmią i to hasło też tak je nazywa, ale przy pisaniu reklamacji warto użyć właściwej podstawy prawnej.

Przy chińskich markach temat jest ważniejszy niż zwykle. Część z nich weszła do Polski w ostatnich dwóch latach, sieci są młode, a obok autoryzowanych salonów działają importerzy równolegli. Rękojmia działa w każdym z tych kanałów, gwarancja nie zawsze.

Rękojmia a gwarancja

To dwie niezależne ścieżki i kupujący sam wybiera, z której skorzysta.

Niezgodność z umową (konsument) Rękojmia z Kodeksu cywilnego Gwarancja
Podstawa ustawa o prawach konsumenta, art. 43a i nast. Kodeks cywilny, art. 556 i nast. Kodeks cywilny, art. 577 i nast., oraz dokument gwarancyjny
Kto odpowiada sprzedawca (salon, komis, handlarz) sprzedawca gwarant, zwykle importer lub producent
Czy obowiązkowa tak, z mocy prawa tak, ale strony mogą ją ograniczyć lub wyłączyć nie, dobrowolna
Termin 2 lata od wydania auta, także używanego, bez możliwości skrócenia 2 lata od wydania taki, jaki podaje gwarant (np. 7 lat lub 150 000 km)
Kiedy działa sprzedaż firma do konsumenta lub do jednoosobowej firmy bez zawodowego charakteru firma do firmy, osoba prywatna do osoby prywatnej zgodnie z warunkami gwaranta
Co trzeba udowodnić w ciągu 2 lat domniemanie, że wada istniała przy wydaniu wadę i to, że istniała przy wydaniu wadę objętą warunkami

Źródła: ustawa o prawach konsumenta (art. 7a, 7aa, 43c, 43d, 43e), Kodeks cywilny (art. 558, 568, 577), UOKiK, Europejskie Centrum Konsumenckie.

Najważniejsza różnica: gwarancja zależy od tego, czy gwarant nadal działa w Polsce i czy uzna auto za objęte ochroną. Niezgodność z umową zależy tylko od sprzedawcy. Jeśli importer marki wycofa się z rynku, gwarancja może stać się trudna do wyegzekwowania, a odpowiedzialność salonu, który sprzedał auto, trwa dalej.

Kto odpowiada w czterech typowych sytuacjach

Jak kupiłeś auto Na jakiej podstawie reklamujesz Czy sprzedawca mógł to wyłączyć w umowie
Nowe auto w autoryzowanym salonie, jako osoba prywatna niezgodność z umową (salon) oraz gwarancja (importer) nie
Nowe auto od importera równoległego, jako osoba prywatna niezgodność z umową (importer równoległy jako sprzedawca); gwarancja tylko taka, jaką on sam da, albo europejska producenta, jeśli jest honorowana nie
Używane auto z komisu lub od handlarza z działalnością niezgodność z umową, 2 lata jak przy nowym nie
Używane auto od osoby prywatnej rękojmia z Kodeksu cywilnego tak, i w umowach z ogłoszeń zwykle to robi

Źródła: jak wyżej; różnice między kanałami sprzedaży opisuje hasło Importer równoległy.

Wyłączenie rękojmi w umowie między osobami prywatnymi jest ważne z jednym wyjątkiem: jest bezskuteczne, gdy sprzedawca podstępnie zataił wadę (art. 558 § 2 KC). Cofnięty licznik czy ukryta szkoda powypadkowa to typowe przykłady.

Osoba prowadząca jednoosobową działalność, która kupuje auto na firmę, zachowuje ochronę konsumencką, jeżeli z umowy wynika, że zakup nie ma dla niej charakteru zawodowego (art. 7aa ustawy o prawach konsumenta). Firma zajmująca się handlem samochodami tej ochrony nie ma.

W leasingu kupującym jest leasingodawca, nie korzystający. Sprawdź w umowie leasingu, czy leasingodawca przeniósł na ciebie uprawnienia z rękojmi i gwarancji, bo bez tego reklamację składa on, nie ty.

Co możesz żądać i w jakiej kolejności

Ustawa ustala hierarchię. Najpierw konsument żąda naprawy albo wymiany auta i sam wybiera jedno z dwojga. Sprzedawca może odmówić wybranego sposobu, jeśli jest niemożliwy albo wymagałby nadmiernych kosztów, i zaproponować drugi. Przy samochodzie wymiana jest rzadka, prawie zawsze chodzi o naprawę.

Dopiero gdy naprawa się nie uda, sprzedawca jej odmówi, wada wróci albo jest tak poważna, że uzasadnia to od razu, konsument może żądać obniżenia ceny albo odstąpić od umowy. Odstąpić nie można, gdy niezgodność jest nieistotna. Przy aucie ocenia się to w relacji do jego wartości i znaczenia wady: niedziałający podgrzewany fotel to zwykle niezgodność nieistotna, powtarzająca się awaria układu ładowania w elektryku już nie.

Procedura krok po kroku, z terminami

Przykład: auto odebrane z salonu 15 października 2026 r.

Krok Co robisz Termin w przykładzie
1 Wada ujawnia się. Robisz zdjęcia, zapisujesz komunikaty błędów, notujesz datę i przebieg np. 3 marca 2027 r.
2 Składasz reklamację pisemnie lub mailowo sprzedawcy: opis wady, data ujawnienia, żądanie (naprawa), podstawa: art. 43d ustawy o prawach konsumenta tak szybko, jak to możliwe
3 Sprzedawca ma 14 dni na odpowiedź. Brak odpowiedzi oznacza uznanie reklamacji 14 dni od doręczenia
4 Udostępniasz auto do naprawy. Naprawa ma nastąpić w rozsądnym czasie i na koszt sprzedawcy ustalane z serwisem
5 Jeśli naprawa się nie udała albo wada wraca: pismo z żądaniem obniżenia ceny lub oświadczenie o odstąpieniu po nieudanej naprawie
6 Koniec odpowiedzialności: wada musi ujawnić się w ciągu 2 lat od wydania 15 października 2028 r.

Źródła: ustawa o prawach konsumenta, art. 7a i 43c do 43e; opracowanie adw. Michała Drapały dotyczące sprzedaży pojazdów.

Domniemanie działa na korzyść kupującego przez cały okres dwóch lat: jeśli wada ujawniła się w tym czasie, przyjmuje się, że istniała już przy wydaniu auta. To sprzedawca musi wykazać, że jest inaczej, np. że usterka wynika z wypadku lub złej eksploatacji. Dlatego przy aucie chińskiej marki warto trzymać dokumentację przeglądów w sieci, nawet po zakończeniu gwarancji.

Na co uważać przy chińskich markach

  1. Kto jest sprzedawcą. Na fakturze musi być firma, od której żądasz naprawy. Przy imporcie równoległym bywa to firma z innego kraju UE, co utrudnia dochodzenie praw. Sprawdź to przed zakupem, a VIN porównaj z dokumentami (hasło VIN chińskiego samochodu).
  2. Gwarancja na baterię to gwarancja, nie rękojmia. Warunki (lata, kilometry, próg pojemności) ustala importer i opisuje je hasło Gwarancja na baterię. Niezgodność z umową obejmuje baterię niezależnie od tych warunków, ale tylko przez 2 lata.
  3. Serwis poza siecią. Naprawa w niezależnym warsztacie w czasie trwania reklamacji może dać sprzedawcy argument, że wada wynika z tej naprawy. Najpierw reklamacja, potem ewentualnie warsztat.
  4. Salon w innym mieście. Reklamację składasz sprzedawcy, ale naprawę często wykonuje najbliższy autoryzowany serwis. Listę punktów znajdziesz w wyszukiwarce salonów chińskich marek.

Źródła